Olası kemirgen maruziyetinden sonra nefes darlığı, hızlı kalp atışı, düşük tansiyon, ani şiddetli sırt veya karın ağrısı veya azalan idrar çıkışı gelişirse — derhal acil servise başvurun ve maruziyetinizi mutlaka belirtin.
Kuluçka süresi
Belirtiler genellikle maruziyetten 1 ila 8 hafta sonra ortaya çıkar; vakaların çoğu 2-4 hafta içinde gelişir. Erken faz grip benzeri olduğundan, haftalar önceki bir kemirgen karşılaşmasıyla bağlantı kolayca atlanabilir. Kapalı bir baraka, kabin veya ahır temizlediyseniz muayenede bunu mutlaka söyleyin.
HPS — Hantavirüs Pulmoner Sendromu
Faz 1 · Erken (1–5. günler)
Uyluklar, kalçalar, sırt ve omuzlarda yoğunlaşan ateş, halsizlik ve şiddetli kas ağrıları. Sıklıkla baş ağrısı, üşüme, baş dönmesi, bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı eşlik eder. Hastaların yaklaşık yarısı baş ağrısı bildirir.
Faz 2 · Kardiyopulmoner (4–10. günler)
Öksürük gelişir, ardından akciğerlerde sıvı birikmesiyle hızla nefes darlığı ortaya çıkar. Geçiş saatler içinde olabilir — kritiktir. Hastaneye yatış, oksijen ve genellikle yoğun bakım gerekir. HPS'nin yaşamı tehdit eden fazıdır.
İyileşme
Sağ kalan hastalar haftalar içinde akciğer fonksiyonlarını geri kazanır. Yorgunluk ve azalmış egzersiz toleransı aylarca devam edebilir.
HFRS — Renal Sendromlu Kanamalı Ateş
Febrile faz (3–7 gün)
Ani ateş, üşüme, şiddetli baş ağrısı, sırt ve karın ağrısı, görme bulanıklığı. Yüz, boyun ve göğüste kızarıklık ve "alev" görünümü; gözlerde kanlanma ve küçük cilt kanama noktaları (peteşi).
Hipotansif faz (saatlerden 2 güne)
Kan basıncında ani düşüş, taşikardi, hipoksi. Şok ve klinik bozulma bu fazda gelişebilir.
Oligürik faz (3–7 gün)
İdrar çıkışında belirgin azalma, akut böbrek yetmezliği ve kanama bulguları. Tıbbi yönetim kritiktir; diyaliz gerekebilir.
Diüretik faz (haftalar)
İdrar çıkışı yeniden başlar, sıklıkla aşırıdır (günde birkaç litre). Sıvı ve elektrolit dengesinin izlenmesi gerekir.
İyileşme
İyileşme aylar sürebilir. Kalıcı böbrek hasarı bazı hastalarda görülür; ağır vakalardan sonra uzun süreli takip önerilir.
Hantavirüs nasıl teşhis edilir?
Tanı, kemirgen maruziyeti hikayesi olan hastalarda klinik şüphe ile başlar. Onay seroloji (IgM/IgG antikor) veya PCR ile yapılır. Erken faz sıklıkla grip, dengue veya leptospirosis ile karışır; klinisyene maruziyet bilgisini iletmek tanıyı hızlandırır.
Doktora ne zaman görünmeli?
Kemirgenlerin bulunabileceği kapalı bir alanı temizledikten sonra 8 hafta içinde ateş, şiddetli kas ağrısı veya açıklanamayan halsizlik gelişirse, doktora başvurun ve olası maruziyetten bahsedin. Solunum veya böbrek belirtilerini beklemeyin — erken destekleyici bakım sonuçları belirgin şekilde iyileştirir.
Sık sorulan sorular
Hantavirüs insandan insana bulaşır mı?▾
Çoğu suş bulaşmaz. Andes virüsü (Güney Amerika), insandan insana bulaşma belgelenmiş tek bilinen istisnadır. Diğer suşlar için enfeksiyon, kemirgen idrarı, dışkısı veya tükürüğüyle temas gerektirir.
Maruziyetten ne kadar süre sonra endişelenmeliyim?▾
Belirtiler genellikle maruziyetten 1–8 hafta sonra ortaya çıkar. Olası bir maruziyetten 8 hafta sonra hâlâ semptom yoksa risk pratik olarak sıfırdır.
Tedavi var mı?▾
Spesifik antiviral tedavi yoktur. Bakım destekleyicidir — oksijen, yoğun bakım, gerekirse diyaliz. Erken destekleyici bakım hayatta kalmanın en güçlü göstergesidir.
Hayatta kalma oranı nedir?▾
HPS Amerika'larda yaklaşık %30–40 ölümcüldür. HFRS, Puumala virüsünden (Avrupa) %1'in altında, Hantaan virüsüne (Doğu Asya) %10–15'e kadar değişir. Erken hastane bakımı sonuçları belirgin iyileştirir.
Evcil sıçanım veya hamsterimden hantavirüs alabilir miyim?▾
Hayır. Hantavirüsler vahşi kemirgenlerde (geyik fareleri, vole'ler, bazı tarla sıçanları) dolaşır. Üreticilerden gelen evcil kemirgenler bilinen bir rezervuar değildir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Belirtiler için hekiminize veya yerel acil servise başvurun.